RATUSZ

Budynek ratusza to serce każdego miasta. Urzęduje tam Burmistrz i Rada Miasta. W Dąbiu oczywiście też był ratusz . Można przypuścić tezę ,że odkąd ratusz znikł z krajobrazu miasta, samo miasto przestało istnieć! Aby więc przywrócić go ,choćby w świadomości mieszkańców, zamieszczam w tym miejscu kilka fotek ,mapek i parę ciekawostek związanych z tym symbolem kilkusetletniej odrębności i niezależności Dąbia.

Na wstępie jednak chciałbym  zaznaczyć pewien problem , według mnie ,o fundamentalnym znaczeniu. A chodzi mi o "właściwą" nazwę miasta. W trakcie swoich poszukiwań natknąłem się na kilkanaście nazw grodu nad Płonią. Ta wielość nazw powoduje spore zamieszanie i mocno utrudnia poszukiwanie śladów historii miasta. Z moich obserwacji ( np. plany i mapy) wnioskuję , że najdłużej funkcjonowała nazwa Damm (kilkaset lat) Na przełomie XIX i XX wieku z nieznanych mi przyczyn Niemcy zaczęli dodawać do nazwy miasta przedrostek alt. Najpierw alt i Damm były jeszcze przedzielone"-" jednak od pierwszych lat XX w. pisano je już łącznie i powstała forma Altdamm. Funkcjonowała ona około 40 lat. Z tego prostego porównania nietrudno wysnuć wniosek , która z nazw jest bliższa prawdzie historycznej...Jest to oczywiście moja osobista opinia jednak problem rzeczywiście istnieje. Być może zajmie się nim kiedyś kompetentny historyk? Gorąco proszę o Wasze opinie w tej sprawie. To tyle prywatnych "rozterek" zapraszam do "odwiedzenia" ratusza.

Ratusz pierwotnie stał kilka metrów od dzisiejszej ul. Gierczak. W 1697r. budynek spłonął. Odbudowany został dopiero w 1727r. Był to ceglany dwupiętrowy budynek z wieżą zegarową i iglicą w , której przy każdej przebudowie umieszczano okolicznościowe dokumenty. Na parterze były dwie sale dla Rady i trzy nie ogrzewane cele aresztu. Na piętrze były trzy sale. Budynek miał około 26 m długości i 13 m szerokości. 20 sierpnia 1764 roku  uderzenie pioruna spowodowało uszkodzenie wieży. Na szczęście większy pożar udało się w porę ugasić. Informację o tym zdarzeniu umieszczono w iglicy ratuszowej. W 1827r. z uwagi na bardzo zły stan budynku podjęto uchwałę o budowie nowego ratusza. Nowy budynek przesunięto w kierunku północnym tworząc tym samym rynek. Ciekawostką jest fakt ,że przy przetargu na budowę doszło do jakże znanych nam dzisiaj przekrętów. Budowa na dobre zaczęła się z dwuletnim poślizgiem po kilku procesach sądowych. Prace ukończono 22 września 1830r.nadając budynkowi klasycystyczną formę. Oprócz biur komunalnych w nowym ratuszu umieszczono Sąd Okręgowy z salą rozpraw, kasą , pokojami pisarzy i więzieniem. W 1887r. rozpoczęto dobudowę w tylnej części ratusza i w marcu Zarząd Miejski umieścił w niej Straż Ogniową. Ostatnią przebudowę przeprowadzono w 1931r. Tylny budynek połączono skrzydłem z główną częścią ratusza. Na najwyższym piętrze budynku skrzydłowego utworzono muzeum regionu. Jednym z eksponatów był zamek i klucze z Bramy Goleniowskiej. Na parterze był Miejski Urząd Budownictwa i pomieszczenia Miejskiej Kasy Oszczędnościowej.W 1945r. czasie marcowych walk o przyczółek mostowy budynek ratusza uległ całkowitemu zniszczeniu. Ruiny uprzątnięto kilka lat po wojnie.

 

Zdjęcie lotnicze z lat 30-tych. Doskonale obrazuje średniowieczny zarys centrum Dąbia. Ratusz z rynkiem w górnym prawym rogu. Uwaga dla mniej biegłych w dawnej topografii miasta: Ratusz z rynkiem był w miejscu gdzie dzisiaj jest pomnik ku czci "Poległych o wyzwolenie Dąbia"

 

Na mapie z 1886r. widać Ratusz z rynkiem miejskim i charakterystyczny szpaler lip (istnieje do dziś choć to nie te same drzewa)

Mapa z początku XIXw.z przed zniesienia Twierdzy z zaznaczonymi na niebiesko trzema bramami miejskimi: Młyńską , Szczecińską i Goleniowską. Mapę wykonano we Francji, stąd może błąd w usytuowaniu Bramy Goleniowskiej-była nieco na północny wschód w miejscu wlotu przyszłej Stargarderstr. Ratusz z rynkiem w znanym miejscu.

Plan Dąbia z 1652r. Litera D - wskazuje rynek.

Ratusz w 1900r. Ratusz w 1910r. Ratusz w 1914r. Ratusz w 1930r. Ratusz w 1935r. Ratusz w 1940r.

Pocztówki przedstawiają widoki Ratusza w Dąbiu na przestrzeni kilkudziesięciu lat od końca XIX w. do lat 40-tych XX w.

Miejski znaczek skarbowy Miejski znaczek skarbowy Miejski znaczek skarbowy

Znaczki skarbowe i pieczęcie lakowe z XIX wiecznych  listów : Królewskiej Komisji Wojskowej w Damm, Królewskiej Kasy Podatkowej w Alt Damm, Urzędu Miejskiego w Alt Damm.

Tabela z listą znanych Burmistrzów Dąbia

Imię  Nazwisko Burmistrza Okres urzędowania uwagi
 1.  Conradus Hake 1380  
 2.   Johann Moyser 1380  
 3.   Drewes Ladewig 1495 Lodewigs
 4.   Jacob Kussyn 1537-1538 Kartzyn
 5.   Joachim Ladewich 1537-1538  
 6.   Andreas Prusse 1548  
 7.   Pawel Lanckavell 1572 i 1597  
 8.   Joachim Moyser 1572 Maus
 9.   Augustin Brummer 1584  
10.   Jacob Vosberg 1589 i 1597  
11.   Ertmann Maus 1597 i 1611 Musculus
12.   Tham Schacht 1604 i 1611 Schechter
13.   Gabryiel Meyer 1611  
14.   Valentin Labes 1611  
15.   Gulich 1614 Gulicke, Julicke Jackle
16    Joachim Maus 1618  
17.   Gerhard Leisle 1651  
18.   Hans Maus 1680  
19.   Peter Hoppensack 1684 i 1691  
20.   Nathan Cunow 1698 i 1704 Cuhnow
21.   Johann Weidemann 1701 i 1708  
22.   Casper Kreibel 1710, 1721 i 1742 Kriebl , Kriebell
23.   Voss 1714  
24.   Ernst Friedrich Gerneth 1727  
25.   Johann Meyer 1736 i 1746  
26.   Johan Freidrich Schambach 1740  
27.   Balthasar Gottlieb Mathias 1750  
28.   David Heinrich Mathias 1751  
29.   Christian August Feige 1758 - 1768  
30.   Christian Krause 1764 - 1793  
31.   Johan Daniel Ludwig Mahlendorf 1775 i 1777  
32.   Krause 1800 - 1802  
33.   August Wilhelm Reichhelm 1802 - 1817  
34.   Prussing 1806  
35.   Johan Jacob Labes 1817 - 1821  
36.   Freidrich Heinrich Michaelsen 1821 - 1826  
37.   S. Freidrich Plottcke 1828 - 1840  
38.   Carl Freidrich Heinrich George od 15 01 1840  
39.   August Bottcher od 15 01 1846r. do końca 1878r.  
40.   Kiesler 1878  
41.   Schulz od 03 10 1879r. do 01 04 1883r.  
42.   August Frost od 28 08 1884r. do śmierci 04 01 1912r.  
43.   Dr. Meyer od 05 01 1912r. do 1924r.  
44.   Dr. Hein od 1924r. do 1933r.  
45.   Fritz Paulich od 1933r. do 1940r. 15 10 1939r.przyłączono Altdamm do Szczecina
46.   Jan Balcerzak od 1945r. do ?  
47.   Tadeusz Górski 1947r.  
     
        29 kwietnia 1948r. miasto Dąbie ponownie włączono w skład miasta Szczecin!!!!

W latach wielkiej hiperinflacji miasta chcąc bronić się przed gwałtownym spadkiem wartości pieniądza wprowadzały do obiegu na swoim terenie tak zwaną walutę zastępczą. Miasto Dąbie postąpiło podobnie. Znane są dwie emisje dla powiatu Randow , w którego granicach leżało Dąbie. Pierwsza z 1 września 1921r. o nominałach fenigowych   i druga z 15 sierpnia 1923r. już o nominałach setek tysięcy i milionów marek. Samo miasto też wydało swoje banknoty. Przykłady poniżej.Na banknocie miejskim podpis burmistrza Hein-ego

Notgeld miasta Dąbie Notgeld powiatu Randow z herbem Dąbia Notgeld powiatu Randow z widokiem Dąbia